KATALOG

Ders & Amaç Kataloğu

Sorgun RAM verisi · 8 kademe · 1.417 ders · 13K+ uzun amaç · 59K+ kısa amaç.

📚
32
Ders
🎯
1.046
Uzun Dönem Amaç
📌
4.725
Kısa Dönem Amaç
🧭
Ortaöğretim
Aktif Kademe
📚

Kimya (Türkiye Yüyılıl Maarif Modeli Müfredatı)

93 uzun dönem amaç 343 kısa dönem amaç

1 🎯 KİM.9.1.1. Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin çıkarım yapabilme 4
  1. 1📌 Evde kullanılan kimyasal ürünlerin niteliklerini gözlemleyebileceği ortamlar oluşturur.
  2. 2📌 Gözlem yapacağı kimyasal ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları ortaya çıkarır
  3. 3📌 Kimyasal ürünlerin niteliklerindeki farklılıkları kimya bilimiyle ilişkilendirmek üzere topladığı veri ya da verileri kaydeder
  4. 4📌 Topladığı veri ya da verileri yorumlayarak kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin değerlendirme yapar.
2 🎯 KİM.9.1.2. Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme 5
  1. 1📌 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri yapılandırır
  2. 2📌 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemleri özetler
  3. 3📌 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemlerin çözümünü gözleme/mevcut bilgiye/veriye dayalı tahmin eder.
  4. 4📌 Kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemler hakkında kimyasal maddelerin kullanımı ve güvenlik konusu temelinde akıl yürütür.
  5. 5📌 Kimyasal maddelerin kullanımına yönelik yapılandırdığı problemlerin çözümüne ilişkin değerlendirmede bulunur.
3 🎯 KİM.9.1.3. Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliliğine ilişkin çıkarım yapabilme 3
  1. 1📌 Atom teorilerinin gelişim sürecinde atomun yapısına ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar.
  2. 2📌 Elektron, proton ve nötronun yükü, kütlesi ve keşif tarihlerine ilişkin hazır veri seti kullanır.
  3. 3📌 Atom ve atom altı parçacıklar ile ilgili bilimsel verileri inceleyerek bilimsel bilginin değişebilirliliğini değerlendirir
4 🎯 KİM.9.1.4. Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin veriye dayalı tahminde bulunabilme 4
  1. 1📌 Verilere dayalı olarak atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin önermeler oluşturur.
  2. 2📌 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
  3. 3📌 Orbitallere ait bağıl enerji diyagramlarından elde ettiği verileri inceleyerek geçersiz çıkarımları ayıklar
  4. 4📌 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin geçerli tahminleri temelinde yargıya varır.
5 🎯 KİM.9.1.5. Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme 2
  1. 1📌 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin örüntü bulur.
  2. 2📌 Bilimsel ilkelere ulaşmak için örüntülerden genellemeler yapar
6 🎯 KİM.9.1.6. Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme 4
  1. 1📌 Atomların elektron dizilimiyle periyodik tablodaki yeri arasında örüntü bulur
  2. 2📌 Atomların elektron dizilimiyle periyodik tablodaki yeri arasında bulduğu örüntüyü yeni örnekler üzerinde dener
  3. 3📌 Atomların periyodik tablodaki yerini belirlemede kullanılan kurallara ilişkin genelleme yapar.
  4. 4📌 Genellemelerini bilim insanlarının genellemeleri ile karşılaştırır.
7 🎯 KİM.9.1.7. İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme 2
  1. 1📌 Atomların elektron dizilimiyle iyonların elektron dizilimi arasında örüntü bulur.
  2. 2📌 İyon oluşumuna ilişkin genelleme yapar.
8 🎯 KİM.9.1.8. Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme 2
  1. 1📌 Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenleri belirler.
  2. 2📌 Elementlerin periyodik özelliklerini etkileyen etmenler ile periyodik tablodaki değişimler arasındaki ilişkiyi belirler.
9 🎯 KİM.9.2.1. Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme 2
  1. 1📌 Pozitif yüklü metal iyonları ile negatif yüklü elektron denizi arasında örüntü oluşturur.
  2. 2📌 Metalik bağın oluşumuna ilişkin genelleme yapar.
10 🎯 KİM.9.2.2. İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme 5
  1. 1📌 Metal ve ametallerden oluşan katyonlar ve anyonlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur.
  2. 2📌 Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
  3. 3📌 Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
  4. 4📌 Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim süreci ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur.
  5. 5📌 Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşimle ilgili tahminlerinin geçerliliğini sorgular
11 🎯 KİM.9.2.3. Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme 5
  1. 1📌 Bağ yapan ametal atomlarının çekirdekleri ve ortak kullanılan elektronlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur.
  2. 2📌 Gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
  3. 3📌 Ametal atomları arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
  4. 4📌 Ametal atomları arasındaki etkileşimler ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur.
  5. 5📌 Tahminlerinin geçerliliğini sorgular.
12 🎯 KİM.9.2.4. Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarımda bulunabilme 5
  1. 1📌 Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin varsayımda bulunur.
  2. 2📌 Lewis nokta yapısını kullanarak moleküllerin yapısına ilişkin örüntüler oluşturur
  3. 3📌 Oluşturduğu örüntüleri kullanarak farklı moleküllerin yapılarını karşılaştırır.
  4. 4📌 Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermeler sunar.
  5. 5📌 Önermelerini farklı moleküllerin Lewis nokta yapılarını kullanarak değerlendirir.
13 🎯 KİM.9.2.5. Molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırabilme 4
  1. 1📌 Moleküllerin polarlığını belirlemek için ölçütler (elektronegatiflik farkı, merkez atomdaki ortaklanmamış elektron çifti) oluşturur.
  2. 2📌 Elektronegatiflik farkının ve elektron çifti itmesinin etkisiyle oluşan molekül yapılarını ayrıştırır
  3. 3📌 Molekülleri dipol momentine göre gruplandırır
  4. 4📌 Molekülleri polar ya da apolar olarak adlandırır
14 🎯 KİM.9.2.6. Bileşikleri adlandırma kurallarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme 3
  1. 1📌 İyonik ve kovalent bağlı bileşikleri oluşturan atom veya iyonları belirler.
  2. 2📌 İyonik ve kovalent bağlı bileşikleri oluşturan atomların veya iyonların adları ile bileşiklerin adları arasında ilişki kurar
  3. 3📌 İyonik ve kovalent bağlı bileşiklerin adlandırma kurallarına ilişkin genelleme yapar.
15 🎯 KİM.9.2.7. Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme 4
  1. 1📌 Moleküller arası etkileşimlerin sınıflandırılmasına ilişkin ölçütler (atom, iyon, polar molekül, apolar molekül) belirler.
  2. 2📌 Belirlediği ölçütler doğrultusunda aynı ya da farklı kimyasal türler arasında oluşan moleküller arası etkileşimleri ayrıştırır.
  3. 3📌 Moleküller arası etkileşimleri gruplandırır
  4. 4📌 Oluşturduğu grupları adlandırıp bilimsel karşılığıyla kıyaslar
16 🎯 KİM.9.2.8. Etkileşimlerin katıların özelliklerine etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 3
  1. 1📌 Aynı ya da farklı etkileşimlere sahip katılara ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar.
  2. 2📌 Etkileşimlerle katılar arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere gözlem verilerini veya hazır veri setini kullanır.
  3. 3📌 Çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımları ile karşılaştırır.
17 🎯 KİM.9.2.9. Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme 5
  1. 1📌 Buhar basıncını etkileyebilecek faktörleri belirlemek amacıyla sorular oluşturur
  2. 2📌 Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini neden-sonuç ilişkileri kurarak belirtir
  3. 3📌 Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini araştırabilmek için bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler
  4. 4📌 Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere denemeler yapar.
  5. 5📌 Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörleri belirlemek için sunduğu önermeleri bilimsel kuramlar ile destekler.
18 🎯 KİM.9.2.10. Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme 4
  1. 1📌 Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ölçütler (moleküller arası etkileşimin türü, açık hava basıncı) belirler
  2. 2📌 Gözlem veya hazır veri setinden seçtiği verileri değişkenler arası ilişkileri belirleyecek şekilde düzenler.
  3. 3📌 Kaynama sıcaklığını etkileyen faktörlere yönelik iddialarını kanıtlara dayalı açıklar
  4. 4📌 Açıklamalarını desteklemek için bilimsel bilgiyi kullanır.
19 🎯 KİM.9.2.11. Sıvıların viskozitesini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel gözlem yapabilme 3
  1. 1📌 Sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar.
  2. 2📌 Belirlediği nitelikler ile sıvıların viskozitesi arasındaki ilişkiyi tespit etmek üzere veriler toplayarak bu verileri kaydeder
  3. 3📌 Sıvılar hakkında elde ettiği benzer verilerden hareketle keşfettiği örüntüleri açıklar.
20 🎯 KİM.9.2.12. Adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin sıvıların özelliklerine etkilerine ilişkin çıkarım yapabilme 3
  1. 1📌 Aynı ya da farklı etkileşimlere sahip sıvıların özellikleri ile ilgili farkları ortaya koyar
  2. 2📌 Etkileşimler ile sıvıların özellikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere gözlem verilerini ve hazır veri setini kullanır.
  3. 3📌 Çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımları ile karşılaştırır.
21 🎯 KİM.9.2.13. Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme 6
  1. 1📌 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin araştırılabilir sorular oluşturur.
  2. 2📌 Araştırma sorularını cevaplamak üzere moleküller arası etkileşimlere ilişkin teorileri kullanarak önermeler sunar.
  3. 3📌 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik planladığı araştırmayı uygular.
  4. 4📌 Araştırmadan elde ettiği verileri yorumlar
  5. 5📌 Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin ulaştığı sonuçları bilimsel bilgilerle karşılaştırır
  6. 6📌 Günlük hayatta yüzey geriliminden kaynaklanan problemlerin çözüm sürecini bilimsel bilgilerle ilişkilendirir.
22 🎯 KİM.9.3.1. Evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmek üzere deney yapabilme 2
  1. 1📌 Evsel atıkları kullanarak gümüş ve bakır nanoparçacık elde etmek üzere deneyler planlar.
  2. 2📌 Farklı evsel atıklardan gümüş ve bakır nanoparçacık eldesine ilişkin deney verilerini analiz eder
23 🎯 KİM.9.3.2. Metal, alaşım ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problem çözebilme 5
  1. 1📌 Metaller, alaşımlar ve metal nanoparçacıkların ekosistemdeki etkilerine ilişkin problemleri (sucul sistemde ve toprakta ağır metal birikimi, metal nanoparçacıkların sucul sistemden uzaklaştırılamaması sorunu vb.) belirler
  2. 2📌 Belirlediği problemlerin ekosistem üzerindeki etkilerini özetler.
  3. 3📌 Problemlerin çözümüne yönelik veriye dayalı önermelerde bulunur.
  4. 4📌 Problemin çözümüne yönelik önermelere ilişkin akıl yürütür.
  5. 5📌 Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur.
24 🎯 KİM.10.1.1. Kimyasal değişimlere ilişkin kanıtları belirlemeye yönelik bilimsel gözlem yapabilme 3
  1. 1📌 Kimyasal değişimlerin gözlemlenebilir göstergelerini (enerji değişimi, gaz çıkışı, renk değişimi veya yeni bir katının oluşumu) tanımlar.
  2. 2📌 Kimyasal değişimlerin gözlemlenebilir göstergelerine ilişkin veri toplar ve kaydeder.
  3. 3📌 Kimyasal değişimlerin gözlemlenebilir göstergelerine ilişkin topladığı verileri tepkenlerin alt mikro seviyedeki değişimi temelinde açıklar.
25 🎯 KİM.10.1.2. Kimyasal tepkimelerin oluşumunu açıklamak için model oluşturabilme 3
  1. 1📌 Taneciklerin yeniden düzenlenmesi temelinde kimyasal tepkimelerin oluşumunu temsil eden model önerir.
  2. 2📌 Önerdiği modelin geçerliliğini farklı kimyasal tepkimelerin oluşum süreçlerini inceleyerek sınar.
  3. 3📌 Sınama sürecinde elde ettiği kanıtlara uygun olarak modelini geliştirir
26 🎯 KİM.10.1.3. Kimyasal tepkime türlerinin oluşum sürecine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme 3
  1. 1📌 Tepkime türlerinin (çökelme, indirgenme-yükseltgenme, asit-baz) oluşum sürecine ilişkin gözlemlenebilir göstergeleri (renk değişimi, çökelek oluşumu, enerji değişimi, gaz çıkışı) tanımlar.
  2. 2📌 Tepkime türlerinin oluşum sürecine ilişkin gözlemlenebilir göstergelere yönelik veri toplar ve kaydeder
  3. 3📌 Tepkimelerin oluşum sürecine ilişkin verileri sembolik ve alt mikro seviyedeki gösterimlerle açıklar.
27 🎯 KİM.10.1.4. Mol kavramına ilişkin operasyonel tanımlama yapabilme 3
  1. 1📌 Maddelerin miktarını ifade etmek için ölçülebilir (kütle, tanecik sayısı vb.) özellikleri belirler.
  2. 2📌 Maddelerin aynı sayıda tanecik içeren örneklerinin kütlesini ölçer
  3. 3📌 Maddelerin tanecik sayısını ifade etmek için yaptığı işlemlere uygun tanım yapar
28 🎯 KİM.10.1.5. Saf maddelerin ölçülebilir özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme 2
  1. 1📌 Atom sayısı, molekül sayısı, kütle ile mol sayısı arasındaki ilişkiyi kuramsal temele dayalı kurduğu hipotezleri ile test eder.
  2. 2📌 Değişkenler arasındaki orantısal ilişkilere yönelik hipotezlerini yeni durumları açıklamak için kullanır
29 🎯 KİM.10.1.6. Kimyasal tepkime denklemlerinde tanecik sayılarının tutarsızlıklarına ilişkin çelişkiyi giderebilme 4
  1. 1📌 Kimyasal tepkime denklemlerinde tepken ve ürünlerin tanecik sayılarındaki tutarsızlıkların nerede olduğunu belirler
  2. 2📌 Kimyasal tepkime denklemlerinde tepken ve ürünlerin tanecik sayılarının denkleştirilmesi için olası yolları araştırır.
  3. 3📌 Kimyasal tepkime denklemlerinde tepken ve ürünlerin tanecik sayılarının denkleştirilmesi için uygun yolu seçerek uygular.
  4. 4📌 Kimyasal tepkime denklemlerinde tanecik sayılarının denkliğini değerlendirir.
30 🎯 KİM.10.1.7. Kimyasal tepkimelerde stokiyometrik ilişkilere yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme 3
  1. 1📌 Denkleştirilmiş kimyasal tepkimelerde tepken ve ürünlerin katsayıları ile mol sayıları arasındaki ilişkileri belirler.
  2. 2📌 Denkleştirilmiş kimyasal tepkimelerde tepken ve ürünler arasındaki stokiyometrik ilişkileri kurar.
  3. 3📌 Denkleştirilmiş kimyasal tepkimelerde tepken ve ürünler arasındaki stokiyometrik ilişkilere yönelik çıkarım yapar.
31 🎯 KİM.10.1.8. Gazların özelliklerine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme 3
  1. 1📌 Gazların özelliklerinin (hacim, basınç, genleşme, sıkıştırılabilirlik, karışabilirlik, yoğunluk) farkını ortaya koyar.
  2. 2📌 Gazların özelliklerine ilişkin veri toplar ve kaydeder.
  3. 3📌 Topladığı veriler üzerinden gazların özelliklerine (basınç, hacim, sıcaklık ve madde miktarı) ilişkin keşfettiği örüntüleri tanecikli model ile açıklar.
32 🎯 KİM.10.1.9. Gazların özellikleri arasındaki ilişkileri bilimsel sorgulayabilme 6
  1. 1📌 Gazların hacim, basınç, sıcaklık ve madde miktarı değişkenleri arasındaki ilişkilere yönelik araştırılabilir sorular oluşturur.
  2. 2📌 Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere hipotez kurar
  3. 3📌 Basınç, hacim, sıcaklık ve madde miktarı arasındaki ikili ilişkileri gösteren gaz yasalarına yönelik araştırma planlar ve planladığı araştırmayı gerçekleştirir.
  4. 4📌 Çizdiği grafikler üzerinden matematiksel modeller önerir.
  5. 5📌 Elde ettiği grafiksel ve matematiksel modelleri kullanarak gazlara ilişkin değişkenler (P, V, T, n) arasındaki ilişkileri açıklar.
  6. 6📌 Gaz yasalarını kinetik moleküler teori ile değerlendirir
33 🎯 KİM.10.1.10. İdeal gaz denklemini tümevarımsal akıl yürütme yoluyla oluşturabilme 2
  1. 1📌 Boyle, Charles ve Avogadro yasaları arasında örüntü oluşturur.
  2. 2📌 Gazların basınç, hacim, sıcaklık ve mol sayısı değişkenleri arasındaki ilişkiyi genel matematiksel bir eşitlikle ifade eder.
34 🎯 KİM.10.1.11. Gazların farklı ortamlarda yayılmasına ilişkin deney yapabilme 2
  1. 1📌 Efüzyon ve difüzyon ile ilgili deney tasarlar.
  2. 2📌 Deney sonuçlarını günlük hayattaki durumları açıklamak için kullanır.
35 🎯 KİM.10.2.1. Çözünme sürecine ilişkin bilimsel model oluşturabilme 2
  1. 1📌 Çözünme sürecini temsil etmek için basit tanecik modelleri geliştirir.
  2. 2📌 Çözünme sürecine ilişkin modelleri bilimsel modellerle karşılaştırır.
36 🎯 KİM.10.2.2. Farklı maddelerin birbiri içinde çözünebilirliğini kanıt kullanarak açıklayabilme 3
  1. 1📌 Farklı maddelerin birbiri içinde çözünmesi ya da çözünmemesi durumuna ilişkin ölçütler (çözücü ve çözünenin polar/apolar veya iyonik/moleküler olması) belirler.
  2. 2📌 Çözünme sürecine yönelik verileri kullanarak çözünme ya da çözünmeme durumlarını açıklayacak şekilde veri seti oluşturur.
  3. 3📌 Farklı maddelerin birbiri içinde çözünme ya da çözünmeme durumunu kanıtlara dayalı olarak açıklar.
37 🎯 KİM.10.2.3. Çözünme olayını sınıflandırabilme 4
  1. 1📌 Çeşitli maddelerin suda çözünme olayını ayırt etmek için ölçütler (çözücü ve çözünenin etkileşimleri ve sembolik gösterimleri) belirler.
  2. 2📌 Çözünme olayını belirlediği ölçütlere (iyonik veya moleküler, fiziksel veya kimyasal) göre ayrıştırır
  3. 3📌 Belirlediği ölçütleri kullanarak çözünme olaylarını gruplandırır.
  4. 4📌 Oluşturduğu grup adlandırmalarını bilimsel karşılığı ile kıyaslar.
38 🎯 KİM.10.2.4. Çözeltilerin molar derişimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme 4
  1. 1📌 Çözeltilerin molar derişimine ilişkin keşfettiği örüntüyü matematiksel olarak modeller.
  2. 2📌 Matematiksel modelini yeni çözeltilerin verileri üzerinde test eder
  3. 3📌 Çözeltilerin molar derişimini, kurduğu matematiksel model üzerinden geneller.
  4. 4📌 Genellemelerini bilim insanlarının genellemeleriyle karşılaştırır.
39 🎯 KİM.10.2.5. Çözünürlük kavramına ilişkin operasyonel tanımlama yapabilme 3
  1. 1📌 Katıların saf sudaki çözünürlüğüne ilişkin ölçütler (maddde cinsi, sıcaklık) belirler.
  2. 2📌 Çözünürlüğe ilişkin belirlediği ölçütleri test eder.
  3. 3📌 Çözünürlüğün tanımını yaparak kendi tanımı ile bilimsel tanım arasındaki farkı açıklar.
40 🎯 KİM.10.2.6. Çözünürlüğe etki eden faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme 3
  1. 1📌 Katı ve gazların saf sudaki çözünürlüğüne etki eden faktörlere ilişkin ölçütler (madde cinsi, sıcaklık, basınç) belirler.
  2. 2📌 Çözünürlük ile ilgili seçtiği verileri değişkenler arası ilişkileri belirleyecek şekilde düzenler
  3. 3📌 Çözünürlüğe etki eden faktörleri veriye dayalı açıklar.
41 🎯 KİM.10.2.7. Çözeltileri sınıflandırabilme 4
  1. 1📌 Çözeltileri ayırt etmek için ölçütler (içerdiği çözünenin miktarı üzerinden doymuş, doymamış, aşırı doymuş; içerdiği çözünenin iyonik karakteri üzerinden elektrolit olan, elektrolit olmayan) belirler.
  2. 2📌 Çözeltileri belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır
  3. 3📌 Çözeltileri farklı biçimlerde gruplandırır.
  4. 4📌 Oluşturduğu grup adlandırmalarını bilimsel karşılığı ile kıyaslar.
42 🎯 KİM.10.2.8. Çözünen maddenin tanecik sayısının çözeltilerin kaynama ve donma noktasına etkisini belirlemeye yönelik hipotez oluşturabilme 5
  1. 1📌 Katı-sıvı çözeltilerin kaynama ve donma noktasının saf suya göre değişimine yönelik araştırma sorusu belirler
  2. 2📌 Çözeltilerin kaynama ve donma noktasının değişimine yönelik neden-sonuç ilişkilerini belirtir.
  3. 3📌 Neden-sonuç ilişkilerini araştırabilmek için bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler.
  4. 4📌 Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere deneyler yaparak elde ettiği verilere dayalı önermeler sunar.
  5. 5📌 Çözeltilerin kaynama noktasının yükselmesi ve donma noktasının düşmesine neden olan faktörlere yönelik sunduğu önermeleri bilimsel kuramlar ile destekler
43 🎯 KİM.10.3.1. Kimya dersinde mikro ölçekli deney tercih etmenin sonuçlarını ekosistem açısından değerlendirebilme 4
  1. 1📌 Makro ve mikro ölçekli deneylerin ekosisteme etkilerine ilişkin ölçütler (kimyasal madde miktarı, su miktarı ve kimyasal kirlilik miktarı) belirler.
  2. 2📌 Kimyasal tepkimelerle ilgili makro ve mikro ölçekli deneyleri gerçekleştirirken belirlediği ölçütler temelinde ölçümler yapar
  3. 3📌 Ölçme sonuçlarından hareketle makro ve mikro ölçekli deneylerin etkilerine ilişkin belirlediği ölçütleri karşılaştırır
  4. 4📌 Makro ve mikro ölçekli deneylerin ekosisteme etkileri hakkında yargıya varır.
44 🎯 KİM.10.3.2. Kimyasal tepkimeler sonucunda atmosferin doğasındaki değişimin ekosisteme etkilerine yönelik problem çözebilme 5
  1. 1📌 Kimyasal tepkimeler sonucunda atmosferin doğasındaki değişimin ekosisteme etkilerine yönelik problemleri (hava kirliliği, ozon azalımı, asit yağmurları, sera etkisi, küresel ısınma vb.) belirler
  2. 2📌 Belirlediği problemlerin ekosistem (canlı, cansız, sucul sistem, toprak, hava, sağlık vb.) üzerindeki etkilerini özetler
  3. 3📌 Problemlerin çözümüne yönelik veriye dayalı tahminlerde bulunur
  4. 4📌 Problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür.
  5. 5📌 Problemin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunur.
45 🎯 KİM.11.1.1. Fiziksel ve kimyasal olaylardaki enerji değişimine ilişkin deney yapabilme 2
  1. 1📌 Fiziksel ve kimyasal olaylardaki enerji değişimini gözlemlemek amacıyla deney tasarlar ve tasarladığı deneyi gerçekleştirir.
  2. 2📌 Fiziksel ve kimyasal olaylardaki enerji değişimine ilişkin elde ettiği sonuçları günlük hayattaki olayları açıklamak için kullanır.
46 🎯 KİM.11.1.2. Maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin hipotezler oluşturabilme 5
  1. 1📌 Yanma tepkimeleri temelinde maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin problemleri tanımlar.
  2. 2📌 Yanma tepkimeleri temelinde maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin neden-sonuç ilişkilerini belirler.
  3. 3📌 Maddelerin enerji kaynağı olma potansiyellerinin tespitine yönelik oluşturduğu neden-sonuç ilişkileri temelinde bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler.
  4. 4📌 Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere deneyler yapar.
  5. 5📌 Deneyler sonucunda yakıtların veya canlılara enerji veren maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin önermelerini bilimsel veriler temelinde geliştirir.
47 🎯 KİM.11.1.3. Bağ enerjileri temelinde tepkimelerin entalpi değişimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme 2
  1. 1📌 Farklı tepkimelerde kırılan ve oluşan bağların enerjileri ile tepkimelerin entalpi değişimi arasında keşfettiği örüntüyü matematiksel olarak modeller.
  2. 2📌 Matematiksel modelini kullanarak bir tepkimenin endotermik ya da ekzotermik olma durumuna ilişkin genellemeler yapar.
48 🎯 KİM.11.1.4. Kimyasal tepkimelerin standart tepkime entalpilerini standart oluşum entalpi verilerini kullanarak tahmin edebilme 4
  1. 1📌 Standart oluşum entalpi verileri üzerinden kimyasal tepkimelerin standart tepkime entalpilerinin hesaplanmasına ilişkin önermeler oluşturur.
  2. 2📌 Entalpi değişimine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
  3. 3📌 Standart oluşum entalpi verileriyle farklı tepkimelerin standart tepkime entalpilerini hesaplar.
  4. 4📌 Standart tepkime entalpi hesaplamalarının sonuçlarını önermelerinin geçerliliğini sorgulamak için kullanır
49 🎯 KİM.11.1.5. Kimyasal tepkimelerin gerçekleşme şartlarını açıklamak için kanıt kullanabilme 4
  1. 1📌 Kimyasal tepkimelerin gerçekleşmesi için gerekli şartları belirlemeye yönelik ölçütler (gerekli enerji ve uygun doğrultuda çarpışma) oluşturur.
  2. 2📌 Kimyasal tepkimelerin oluşum sürecine ilişkin alt mikro seviyedeki gösterimlerden seçtiği verilerden örüntüler oluşturur.
  3. 3📌 Kimyasal tepkimelerin gerçekleşme şartlarına yönelik iddialarını veriye dayalı olarak açıklar.
  4. 4📌 Açıklamalarını desteklemek için çarpışma teorisini ve sembolik modelleri kullanır
50 🎯 KİM.11.1.6. Tepkime hızının zamanla değişimini bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme 4
  1. 1📌 Bir kimyasal tepkimede tepken ve ürünlerin derişimlerinin zamanla değişimi ile ilgili hazır verileri kullanarak tepkime hızının zamanla değişimine ilişkin önermeler oluşturur.
  2. 2📌 Tepkime hızının zamanla değişimine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır
  3. 3📌 Bir tepkimenin farklı zaman aralıklarındaki ortalama hızlarına ilişkin hesaplamalar yapar.
  4. 4📌 Tepkime hızının zamanla değişimine ilişkin çıkarımlarının geçerliliğini çarpışma teorisi temelinde sorgular.
51 🎯 KİM.11.1.7. Tepkime hızına etki eden faktörleri bilimsel sorgulayabilme 6
  1. 1📌 Tepken cinsinin, fiziksel hâlin, tepken derişiminin, sıcaklığın, katı tepkenin temas yüzeyinin ve katalizörün tepkime hızına etkisine ilişkin araştırılabilir sorular oluşturur.
  2. 2📌 İlgili değişkenlerin tepkime hızına etkisini belirlemek üzere hipotezler oluşturur
  3. 3📌 Tepken cinsinin, fiziksel hâlinin ve derişiminin, sıcaklığın, katı tepkenin temas yüzeyinin ve katalizörün tepkime hızına etkisine ilişkin bir deney planlar ve deneyi gerçekleştirir.
  4. 4📌 Deney verilerini analiz ederek yorumlar
  5. 5📌 Deney sonuçlarını kullanarak her bir değişkenin tepkime hızına etkisini alt mikro seviyede açıklar
  6. 6📌 Tepkime hızına etki eden faktörleri çarpışma teorisi ile ilişkilendirir
52 🎯 KİM.11.1.8. Kimyasal tepkimelerin hız denklemini bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme 4
  1. 1📌 Bir tepkimenin tepken derişimlerine ve başlangıç hızlarına ait hazır veri seti kullanarak tepken derişiminin tepkime hızına etkisine ilişkin önermeler oluşturur
  2. 2📌 Tepken derişiminin tepkime hızına etkisine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır
  3. 3📌 Veri setini kullanarak belirlediği tepkimenin hız denkleminden hareketle tepken derişiminin tepkime hızına etkisine ilişkin tahminlerde bulunur.
  4. 4📌 Kimyasal tepkimelerin hız denklemine ilişkin tahminlerinin geçerliliğini sorgular
53 🎯 KİM.11.2.1. Tepkimelerin tersinir olabileceğine ilişkin gözlem yapabilme 3
  1. 1📌 Tersinir tepkimelerin oluşumuna kanıt oluşturacak gözlemlenebilir nitelikler belirler.
  2. 2📌 Tersinir tepkimelerde gözlemlenebilir niteliklere ilişkin veri toplar ve topladığı verileri kaydeder.
  3. 3📌 Tepkimelerin tersinir olabileceğini verilere dayalı olarak açıklar
54 🎯 KİM.11.2.2. Tepkimelerdeki denge sürecine ilişkin bilimsel gözleme dayalı tahminde bulunabilme 5
  1. 1📌 Denge sürecine ilişkin önermeler oluşturur.
  2. 2📌 Denge sürecine ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
  3. 3📌 Denge sürecine ilişkin önermelerini temellendirmek için gözlem verilerinden hareketle sonuç çıkarır.
  4. 4📌 İleri ve geri tepkime hızlarının eşitliğine ilişkin tahminlerde bulunur.
  5. 5📌 Bilimsel verilerden hareketle tahminlerinin geçerliliğini sorgular.
55 🎯 KİM.11.2.3. Denge sabiti ifadesinin oluşturulmasına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme 2
  1. 1📌 Homojen ve heterojen denge tepkimelerinin denge sabiti ifadelerinde keşfettiği örüntüyü matematiksel olarak modeller
  2. 2📌 Denge sabiti ifadesinin matematiksel modelini geneller.
56 🎯 KİM.11.2.4. Tersinir tepkimelerin dengeye ulaşıp ulaşmadığını bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme 4
  1. 1📌 Tersinir tepkimelerin dengeye ulaşıp ulaşmadığına ilişkin önermeler oluşturur.
  2. 2📌 Tersinir tepkimelere ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
  3. 3📌 Tepkime oranını hesaplayarak denge durumuna ilişkin tahminde bulunur.
  4. 4📌 Tahminlerinin geçerliliğini sorgular.
57 🎯 KİM.11.2.5. Dengeye etki eden faktörleri bilimsel sorgulayabilme 6
  1. 1📌 Derişim, hacim, basınç, sıcaklık ve katalizör değişkenlerinin dengeye etkisine ilişkin araştırılabilir sorular oluşturur.
  2. 2📌 Değişkenlerin dengeye etkisini belirlemek üzere hipotezler kurar
  3. 3📌 Derişim, hacim, basınç, sıcaklık ve katalizör değişkenlerinin dengeye etkisine yönelik deney gerçekleştirir.
  4. 4📌 Deneyden elde ettiği verileri analiz ederek yorumlar.
  5. 5📌 Deney sonuçlarını çarpışma kuramını kullanarak açıklar.
  6. 6📌 Dengeye etki eden faktörleri Le Chatelier ilkesi ile ilişkilendirir.
58 🎯 KİM.11.2.6. Saf suyun otoiyonizasyonuna ilişkin bilimsel gözlem yapabilme 3
  1. 1📌 Saf suyun otoiyonizasyonunu gözlemleyebileceği nitelikleri tanımlar.
  2. 2📌 Saf suyun otoiyonizasyonuna ilişkin gözlem yoluyla veri toplar ve kaydeder.
  3. 3📌 Saf suyun otoiyonizasyonunu suyun iyonlaşma sabitini kullanarak açıklar.
59 🎯 KİM.11.2.7. Asit ve baz teorilerini karşılaştırabilme 3
  1. 1📌 Arrhenius ve Brønsted-Lowry asit ve baz teorilerinin varsayımlarına ilişkin özellikleri belirler.
  2. 2📌 Belirlediği özelliklerin benzerliklerini listeler.
  3. 3📌 Belirlediği özelliklerdeki farklılıkları listeler
60 🎯 KİM.11.2.8. Asitlerin ve bazların kuvvetlerine ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme 6
  1. 1📌 Asitlerin ve bazların kuvvetlerine ilişkin araştırma soruları oluşturur.
  2. 2📌 Asitlerin ve bazların kuvvetlerine ilişkin sembolik ve alt mikro seviyede modeller geliştirir.
  3. 3📌 Farklı asitlerin ve bazların kuvvetlerini karşılaştırmak üzere araştırma gerçekleştirir.
  4. 4📌 Araştırma verilerini asitlerin ve bazların saf suda iyonlaşma yüzdelerini kullanarak yorumlar.
  5. 5📌 Açıklamalarında alt mikro ve sembolik seviyede gösterimler kullanır.
  6. 6📌 Açıklamalarını bilimsel bilgiler ile değerlendirir.
61 🎯 KİM.11.2.9. Kuvvetli asit-zayıf asit ve kuvvetli baz-zayıf baz sulu çözeltilerindeki pH hesaplamalarını karşılaştırabilme 3
  1. 1📌 Derişimleri aynı olan kuvvetli asit-zayıf asit ve kuvvetli baz-zayıf baz sulu çözeltilerinin pH değerine ilişkin özellikleri belirler
  2. 2📌 Kuvvetli asit-zayıf asit ve kuvvetli baz-zayıf baz çözeltilerinin pH hesaplamalarına ilişkin benzerlikleri listeler.
  3. 3📌 Kuvvetli asit-zayıf asit ve kuvvetli baz-zayıf baz çözeltilerindeki pH hesaplamalarına ilişkin farklılıkları listeler.
62 🎯 KİM.11.2.10. Nötralleşme olayını operasyonel tanımlayabilme 3
  1. 1📌 Kuvvetli asit ve kuvvetli baz sulu çözeltileri arasında gerçekleşen nötralleşme tepkimelerini gözlemleyebilmek için ölçütler (iletkenlik, pH değişimi ve indikatörün renk değişimi) belirler.
  2. 2📌 Nötralleşme olayına ilişkin belirlediği ölçütleri test eder.
  3. 3📌 Nötralleşme olayına ilişkin matematiksel ilişkiler içeren tanımlar yapar.
63 🎯 KİM.11.2.11. Kuvvetli asit ve kuvvetli baz çözeltilerinin derişimlerini titrasyon yöntemiyle belirlemeye yönelik deney yapabilme 2
  1. 1📌 Derişimi bilinmeyen kuvvetli asit ya da kuvvetli baz çözeltilerinin derişimlerini belirlemeye ilişkin deney planlar.
  2. 2📌 Derişimi bilinmeyen kuvvetli asit ya da kuvvetli baz çözeltisinin derişimini belirler.
64 🎯 KİM.11.2.12. Asidik ya da bazik ürünlerin en uygun olanına karar verebilme 6
  1. 1📌 Mide, ağız, diş ve cilt sağlığı için kullanılan asidik ya da bazik özellik gösteren ürünlerin seçimine yönelik amaç belirler
  2. 2📌 Amaçlarına yönelik deneyler gerçekleştirerek bilgi elde eder.
  3. 3📌 Deneydeki gözlemlerine dayanarak asit-baz tepkimelerinin sonucuna ilişkin önermeler oluşturur.
  4. 4📌 Oluşturduğu önermeler üzerinde mantıksal denetleme yapar.
  5. 5📌 Mide, ağız, diş ve cilt sağlığı açısından asidik ya da bazik özellik gösteren uygun ürünleri seçer.
  6. 6📌 Mide, ağız, diş ve cilt sağlığı için seçtiği ürünlerin sağlık açısından etkisine yönelik yansıtma yapar
65 🎯 KİM.11.2.13. Suda az çözünen tuzların çözünürlüğüne ilişkin model oluşturabilme 2
  1. 1📌 Suda az çözünen tuzların çözünürlüğünü açıklamak için model önerir.
  2. 2📌 Modelini bilim insanlarının modelleriyle karşılaştırır.
66 🎯 KİM.11.2.14. Suda az çözünen tuzların çözünürlüğüne etki eden faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 3
  1. 1📌 Suda az çözünen tuzların çözünürlüğüne etki eden faktörlere ilişkin farklı gözlem ortamları oluşturur
  2. 2📌 Ortak iyon ve sıcaklığın bir tuzun sudaki çözünürlüğüne etkisini belirlemek için molar çözünürlük ve Kçç değerlerini içeren hazır veri seti kullanır.
  3. 3📌 Çıkarımlarını Le Chatelier ilkesi ile açıklar.
67 🎯 KİM.11.3.1. Evsel atıklardan fermantasyon yöntemi ile yeşil hidrojen enerjisi elde etme sürecine yönelik hipotez oluşturabilme 5
  1. 1📌 Evsel atıklardan fermantasyon yöntemi ile yeşil hidrojen enerjisi elde etme sürecini etkileyen faktörlere yönelik araştırma soruları belirler.
  2. 2📌 Yeşil hidrojen enerjisi elde etmek üzere seçilen evsel atık türünün hidrojen gazı miktarının değişimine etkisine yönelik neden-sonuç ilişkilerini belirler.
  3. 3📌 Neden-sonuç ilişkilerini araştırabilmek için yeşil hidrojen gazı eldesine yönelik bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler.
  4. 4📌 Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere deneyler yapar.
  5. 5📌 Hidrojen gazı miktarının değişimine neden olan faktörlere yönelik önermeler sunar.
68 🎯 KİM.11.3.2. Nanoteknolojik ürünlerin seçimine yönelik eleştirel düşünebilme 3
  1. 1📌 Nanoteknolojik ürünlerin potansiyel faydalarını ve olası zararlarını sorgular.
  2. 2📌 Sağlık, etik, güvenlik ve sürdürülebilirlik açılarından nanoteknolojik ürünlerin etkileri hakkında akıl yürütür.
  3. 3📌 Akıl yürütmeyle ulaştığı çıkarımları yansıtır.
69 🎯 KİM.11.3.3. Mikroplastik ve nanoplastiklerin etkilerini sorgulayabilme 5
  1. 1📌 Mikroplastik ve nanoplastiklerin etkilerine ilişkin merak ettiği konuyu tanımlar
  2. 2📌 Mikroplastik ve nanoplastiklerin çevre, sağlık, gıda, enerji, malzeme bilimi, kozmetik ve kişisel bakıma etkileri hakkında araştırma soruları sorar
  3. 3📌 Mikroplastik ve nanoplastiklerin çevre, sağlık, gıda, enerji, malzeme bilimi, kozmetik ve kişisel bakıma etkileri hakkında bilgi toplar
  4. 4📌 Topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
  5. 5📌 Topladığı bilgileri kullanarak mikroplastik ve nanoplastiklerin çevre, sağlık, gıda, enerji, malzeme bilimi, kozmetik ve kişisel bakıma etkilerine ilişkin çıkarımlar yapar.
70 🎯 KİM.12.1.1. İndirgenme-yükseltgenme (redoks) tepkime sürecine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme 3
  1. 1📌 Bazı metallerin oksijen gazı/hava, seyreltik hidroklorik asit ve metal tuzlarının sulu çözeltileriyle olan tepkimelerindeki kimyasal değişimleri gösteren nitelikleri tanımlar.
  2. 2📌 İndirgenme-yükseltgenme tepkimelerinde kimyasal değişimleri gösteren kanıtlar toplar.
  3. 3📌 İndirgenme-yükseltgenme tepkime sürecini topladığı makro seviyede kanıtları kullanarak alt mikro ve sembolik seviyelerde gösterimlerle açıklar
71 🎯 KİM.12.1.2. Metallerin aktiflik sıralamasını belirlemeye ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme 6
  1. 1📌 Metallerin aktiflik sıralamasının belirlenmesine ilişkin araştırma soruları oluşturur.
  2. 2📌 Metallerin aktiflik sıralamasına ilişkin seçtiği araştırma sorusunu cevaplamak için bir hipotez oluşturur.
  3. 3📌 Metallerin aktiflik sıralamasını belirlemek üzere bir deneyi planlayarak gerçekleştirir.
  4. 4📌 Deney sonuçlarından elde ettiği verileri metallerin aktiflik sıralamasına ilişkin önerdiği hipotez ile ilişkilendirerek yorumlar.
  5. 5📌 Metallerin aktiflik sıralamasını açıklarken tepkimelere ilişkin alt mikro ve sembolik seviyelerde gösterimleri kullanır.
  6. 6📌 Metallerin aktifliğine ilişkin gösterimlerini bilimsel gösterimlerle karşılaştırır.
72 🎯 KİM.12.1.3. Galvanik bir hücrenin özelliklerini bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme 5
  1. 1📌 İstemli indirgenme-yükseltgenme tepkimelerinden elektrik enerjisi üretilmesine ilişkin önermeler oluşturur.
  2. 2📌 İstemli indirgenme-yükseltgenme tepkimelerinden elektrik enerjisi üretilmesine ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
  3. 3📌 Galvanik hücrelere ilişkin ulaştığı makro, alt mikro ve sembolik seviyelerde gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
  4. 4📌 Galvanik hücrelerin gözlem yapılamayan özelliklerine ilişkin tahminlerde bulunur.
  5. 5📌 Galvanik bir hücrenin özelliklerine ilişkin tahminlerinin geçerliliğini bilimsel bilgilere dayalı sorgular.
73 🎯 KİM.12.1.4. Standart hücre potansiyelinin hesaplanmasına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme 4
  1. 1📌 Standart hücre potansiyelinin hesaplanmasına ilişkin keşfettiği örüntüyü matematiksel olarak modeller.
  2. 2📌 Keşfettiği örüntüyü matematiksel modeller üzerinden geneller
  3. 3📌 Matematiksel modelini farklı elektrokimyasal hücrelerin standart potansiyellerinin hesaplanmasında kullanır
  4. 4📌 Standart hücre potansiyellerinin hesaplanmasına ilişkin genellemesini bilim insanlarının genellemesiyle karşılaştırır.
74 🎯 KİM.12.1.5. Galvanik hücrelerin potansiyelini etkileyen faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme 5
  1. 1📌 Galvanik hücrelerin potansiyelini etkileyen faktörleri belirler.
  2. 2📌 Galvanik hücrelerin potansiyelindeki değişimlerin neden-sonuç ilişkisini belirler.
  3. 3📌 Galvanik hücrelerin potansiyelini etkileyen bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler.
  4. 4📌 Belirlediği bağımsız değişkenlerin hücre potansiyeli üzerindeki etkisine ilişkin denemeler yapar
  5. 5📌 Belirlediği faktörlerin galvanik hücrelerin potansiyeline etkisine ilişkin Le Chatelier ilkesi temelinde önermeler oluşturur.
75 🎯 KİM.12.1.6. Elektrolitik bir hücrenin özelliklerini bilimsel gözlemlere dayalı tahmin edebilme 5
  1. 1📌 İstemsiz indirgenme-yükseltgenme tepkimelerinin gerçekleşebilmesi için gerekli şartlar ile ilgili önermeler oluşturur
  2. 2📌 İstemsiz indirgenme-yükseltgenme tepkimelerinin gerçekleşebilmesi için gerekli şartlara ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
  3. 3📌 Elektrolitik hücrelere ilişkin ulaştığı makro, alt mikro ve sembolik seviyelerde gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
  4. 4📌 Elektrolitik hücrelerin gözlem yapılamayan özelliklerine ilişkin tahminlerde bulunur
  5. 5📌 Elektrolitik bir hücrenin özelliklerine ilişkin tahminlerinin geçerliliğini bilimsel bilgilere dayalı sorgular
76 🎯 KİM.12.1.7. Elektroliz olayında madde-elektrik akımı miktarı ilişkisini açıklayabilmek için kanıt kullanabilme 4
  1. 1📌 Elektroliz olayının gözlemlenebilir ve ölçülebilir niteliklerini belirlemek için ölçütler (katot ve anotta oluşan madde miktarı, akım miktarı ve elektroliz süresi) belirler.
  2. 2📌 Elektroliz olayı ile ilgili gözlem veya hazır nicel veri setinden seçtiği verileri örüntü ve değişkenleri arasındaki ilişkileri belirleyecek şekilde düzenler.
  3. 3📌 Elektroliz olayında madde-elektrik akımı miktarı ilişkisine (devreden geçen elektrik akım miktarı ve elektroliz süresi ile elektrotlarda açığa çıkan madde miktarı) yönelik iddialarını verilere dayalı açıklar.
  4. 4📌 Açıklamalarını desteklemek için Faraday’ın elektroliz yasasına ilişkin bilimsel bilgiyi kullanır.
77 🎯 KİM.12.1.8. Metallerin elektrolizle kaplanmasına yönelik deney yapabilme 2
  1. 1📌 Metal bir eşyanın bakır metali ile kaplanmasına yönelik deney tasarlar.
  2. 2📌 Deneyden elde ettiği sonuçları günlük hayattaki örnekleri açıklamak için kullanır
78 🎯 KİM.12.1.9. Korozyonu önlemeye yönelik bilimsel sorgulama yapabilme 6
  1. 1📌 Yaygın korozyon tepkimeleri temelinde korozyona neden olan faktörleri belirlemeye yönelik araştırma soruları oluşturur.
  2. 2📌 Korozyona neden olan faktörlerin etkisine ilişkin model önerir.
  3. 3📌 Korozyona neden olan faktörleri test etmek üzere deneyler planlayarak planladığı deneyleri yapar
  4. 4📌 Korozyonu etkileyen faktörlere ilişkin topladığı verileri yorumlar.
  5. 5📌 Kanıtlar temelinde korozyonun önlenmesine yönelik çözümler üretir.
  6. 6📌 Korozyonun önlenmesine ilişkin ulaştığı bilgileri paylaşır.
79 🎯 KİM.12.2.1. Molekülleri oluşturan atomlar arasındaki sigma ve pi bağlarını açıklamak için kanıt kullanabilme 3
  1. 1📌 Molekülleri oluşturan atomlar arasındaki bağ türlerini belirlemek için ölçütler (bağ sayısı, bağ uzunluğu, bağ enerjisi ve orbital örtüşmesi) geliştirir.
  2. 2📌 Hazır veri setinden seçtiği veriler üzerinden atomlar arasındaki tek, çift ve üçlü bağların niteliklerine ilişkin örüntü belirler.
  3. 3📌 Tek, çift ve üçlü bağların niteliklerine ilişkin örüntülerini kanıta dayalı açıklar.
80 🎯 KİM.12.2.2. Hibrit orbitallerinin oluşumunu açıklamak için kanıt kullanabilme 3
  1. 1📌 Hibrit orbitallerinin oluşumuna ilişkin ölçütler (karbon bağ sayıları, atom orbitallerinin bağıl enerjileri ve valans orbitalleri) belirler.
  2. 2📌 Hibrit orbitallerinin bağıl enerji diyagramları ve orbital şekillerini, belirlediği ölçütlerle ilişkilendirerek hibrit orbitallerinin oluşumuna ilişkin örüntü belirler.
  3. 3📌 Hibrit orbitallerinin oluşumuna ilişkin belirlediği örüntüleri kanıta dayalı açıklar.
81 🎯 KİM.12.2.3. Moleküllerin geometrisinin belirlenmesine ilişkin çıkarımda bulunabilme 5
  1. 1📌 Molekül geometrisine ilişkin varsayımda bulunur.
  2. 2📌 Hibrit orbitallerinin uzaydaki yönelimlerine göre oluşan molekül geometrisine ilişkin örüntü belirler
  3. 3📌 Belirlediği molekül geometrilerini bilimsel molekül geometrileri ile karşılaştırır.
  4. 4📌 Karşılaştırmaları sonucunda molekül geometrisinin oluşumuna ilişkin önermeler sunar.
  5. 5📌 Önermelerini VSEPR [Valans (Değerlik) Kabuğu Çifti İtmesi] kuramı üzerinden değerlendirir.
82 🎯 KİM.12.2.4. Organik bileşiklerin gösterimi için kullanılan farklı formüllere ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme 2
  1. 1📌 Organik bileşiklerin farklı gösterim biçimleri (açık, yarı açık, çizgi bağ, molekül ve basit formülü) üzerinden yapı formülüne ilişkin örüntü belirler
  2. 2📌 Organik bileşiklerin yapı formüllerine ilişkin genelleme yapar.
83 🎯 KİM.12.2.5. Hidrokarbonları sınıflandırabilme 4
  1. 1📌 Hidrokarbonların sınıflandırılmasına ilişkin ölçütler (tek, çift ya da üçlü bağların varlığı, halkalı yapıların bulunması veya benzen halkasını içerip içermediği) belirler.
  2. 2📌 Belirlediği ölçütler doğrultusunda hidrokarbonları alifatik ve aromatik olarak ayrıştırır
  3. 3📌 Alifatik hidrokarbonları gruplandırır.
  4. 4📌 Oluşturduğu grupları adlandırıp bilimsel karşılığı ile kıyaslar
84 🎯 KİM.12.2.6. Alifatik hidrokarbonların sistematik adlandırılmasına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme 2
  1. 1📌 Alifatik hidrokarbonların sistematik adlandırılmasına ilişkin örüntü bulur.
  2. 2📌 Alifatik hidrokarbonların IUPAC sistemine göre adlandırılmasına ilişkin genelleme yapar
85 🎯 KİM.12.2.7. Alifatik hidrokarbonların izomerliklerini sınıflandırabilme 4
  1. 1📌 Alifatik hidrokarbonların izomerliklerinin sınıflandırılmasına ilişkin ölçütler (ana zincire bağlı grupların konumu, açık zincir veya halkalı yapı, ikili bağ yapmış karbon atomlarına bağlı grupların konumları, pi bağının konumu) belirler.
  2. 2📌 Belirlediği ölçütler doğrultusunda alifatik hidrokarbonların izomerliklerini ayrıştırır.
  3. 3📌 Alifatik hidrokarbonların izomerliklerini gruplandırır
  4. 4📌 Oluşturduğu grupları adlandırıp bilimdeki karşılığı ile kıyaslar.
86 🎯 KİM.12.2.8. Alifatik hidrokarbonların fiziksel ve kimyasal özelliklerini karşılaştırabilme 3
  1. 1📌 Alifatik hidrokarbonlara fiziksel ve kimyasal özellikler kazandıran nitelikleri belirler.
  2. 2📌 Alifatik hidrokarbonların benzer fiziksel (kaynama noktası, buhar basıncı) ve kimyasal (yanma, katılma, polimerleşme) özelliklerini listeler.
  3. 3📌 Alifatik hidrokarbonların farklı fiziksel ve kimyasal özelliklerini listeler.
87 🎯 KİM.12.2.9. Organik bileşikleri fonksiyonel grubuna göre sınıflandırabilme 4
  1. 1📌 Organik bileşikleri (alkol, eter, aldehit, keton, karboksilik asit, ester) fonksiyonel grubuna göre sınıflandırmak için ölçütler (-OH, -OR, --COR, -COOH, -COOR) belirler.
  2. 2📌 Belirlediği ölçütlere göre organik bileşikleri fonksiyonel grubuna göre ayrıştırır.
  3. 3📌 Ayrıştırdığı organik bileşikleri gruplandırır.
  4. 4📌 Belirlediği grupların adlarını bilimsel karşılığı ile kıyaslar.
88 🎯 KİM.12.2.10. Fonksiyonel gruba sahip organik bileşiklerin sistematik adlandırılma kurallarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme 3
  1. 1📌 Fonksiyonel gruba sahip organik bileşiklerin (alkol, eter, aldehit, keton, karboksilik asit, ester) fonksiyonel grubunu, ana zincirini ve yan gruplarını belirler.
  2. 2📌 Fonksiyonel gruba sahip organik bileşiklerin fonksiyonel grubu ile bileşiğin sistematik adı arasında ilişki kurar
  3. 3📌 Fonksiyonel gruba sahip organik bileşiklerin sistematik adlandırılma kurallarına ilişkin genelleme yapar
89 🎯 KİM.12.2.11. Fonksiyonel grup izomeri olan organik bileşiklerin modelini oluşturabilme 2
  1. 1📌 Kapalı formülleri aynı, fonksiyonel grubu farklı olan organik bileşikler (alkol, eter, aldehit, keton, karboksilik asit, ester) için modeller önerir.
  2. 2📌 Kapalı formülleri aynı, fonksiyonel grubu farklı olan organik bileşikler için önerdiği modelleri bilim insanlarının modelleriyle karşılaştırır.
90 🎯 KİM.12.2.12. Karbon temelli enerji kaynaklarının yanma tepkimelerinin sonuçlarına ilişkin çıkarım yapabilme 5
  1. 1📌 Karbon temelli enerji kaynaklarının (kömür, petrol, doğal gaz, alkol vb.) yanma tepkimelerinin ekzotermik özelliği ve yanma ürünlerine ilişkin varsayımlarda bulunur.
  2. 2📌 Karbon temelli enerji kaynaklarının her bir türü için karbon içerikleri (farklı karbon sayılı, düz zincirli, dallanmış, monoalkol, polialkol vb.), enerji miktarları ve emisyon ayak izlerine ilişkin örüntüler listeler.
  3. 3📌 Enerji kaynaklarını yanma tepkimeleri sonucunda açığa çıkan enerji miktarı ve emisyon ayak izleri açısından karşılaştırır.
  4. 4📌 Karbon temelli enerji kaynaklarının kimyasal içeriğine, bu kaynakların yakılması sonucu açığa çıkan enerji miktarına ve sera etkisi, hava kirliliği, asit yağmuruna neden olma potansiyeline ilişkin önermeler sunar.
  5. 5📌 Önermelerini bilimsel veriler ile karşılaştırarak değerlendirir.
91 🎯 KİM.12.3.1. Boyaya duyarlı güneş pillerinin verimliliklerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme 3
  1. 1📌 Geleneksel güneş pilleri ile boyaya duyarlı güneş pillerinin niteliklerini tanımlar
  2. 2📌 Boyaya duyarlı güneş pillerinin verimliliğini belirlemek üzere hazır veri seti kullanır.
  3. 3📌 Boyaya duyarlı güneş pillerinin verimliliklerine ilişkin topladığı verileri değerlendirir.
92 🎯 KİM.12.3.2. Biyobozunur polimer eldesinde kullanılacak bileşenlere karar verebilme 6
  1. 1📌 Biyobozunur polimerin özelliğini düşünerek polimeri elde etme sürecine ilişkin amacını belirler.
  2. 2📌 Biyobozunur polimer elde etme sürecine ilişkin belirlediği amaca uygun bilgi toplar.
  3. 3📌 Biyobozunur polimer elde etme sürecine ilişkin seçenekler belirler.
  4. 4📌 Biyobozunur polimer elde etme sürecine ilişkin seçenekler üzerinde mantıksal denetleme yapar.
  5. 5📌 İstediği özellikte biyobozunur polimer elde etme sürecinde kullanacağı bileşenlerin seçimini yapar.
  6. 6📌 Seçimi doğrultusunda istediği özellikte biyobozunur polimer elde edip etmediğine yönelik yansıtma yapar.
93 🎯 KİM.12.3.3. Yapay zekâ uygulamalarının sürdürülebilirliğe etkilerine yönelik eleştirel düşünebilme 3
  1. 1📌 Yapay zekâ uygulamalarının sürdürülebilirliğe etkilerini sorgular.
  2. 2📌 Yapay zekâ uygulamalarının sürdürülebilirliğe etkileri ile ilgili akıl yürütür.
  3. 3📌 Yapay zekâ uygulamalarının sürdürülebilirliğe etkilerine ilişkin ulaştığı çıkarımlar üzerine yansıtma yapar.